Spis Treści:

4 gadżety

10 znane firmy

16 inwestycje

18 historie gospodarcze

20 lotniska świata

30 miejsce

32 kultura

34 sztuka biznesu

38 biznes

40 człowiek z pasją

42 savoir-vivre

44 barek

46 informacje Diners Club

Noblista i pisarz

Jest absolwentem Uniwersytetu w Yale, a od 2000 roku profesorem ekonomii i stosunków międzynarodowych na Uniwersytecie w Princeton, w stanie New Jersey. Paul Krugman, znany z ogromnej wiedzy, ciętego języka, ale lekkiego pióra, ma na swoim koncie ponad 20 książek przeznaczonych dla szerokiego grona odbiorców, w tym słynną „Ekonomię międzynarodową”, oraz przeszło 200 artykułów poruszających najtrudniejsze problemy współczesnej gospodarki. Czytają go miliony ludzi na całym świecie pragnący poznać mechanizmy, ale także meandry współczesnej światowej ekonomii. Również wśród swoich kolegów po fachu uchodzi za otwartego na ludzi i świat i tak bardzo różniącego się od zamkniętych w wieży z kości słoniowej akademików w tej dziedzinie. Specjalizuje się w teorii handlu, jest także autorem prac na temat przyczyn kryzysów walutowych. Szczególnie zasłynął jako krytyk założeń nowej ekonomii końca lat 90. XX wieku w Stanach Zjednoczonych. Ten 55-letni, a więc „młody” noblista, który w grudniu ubiegłego roku otrzymał nagrodę o wartości 1,4 mln dol., od prawie 30 lat prowadzi badania nad regułami międzynarodowego handlu. Opierając się w nich na założeniach ekonomii skali, wyjaśnia, dlaczego wbrew klasycznym teoriom światowy handel został zdominowany przez państwa charakteryzujące się podobnymi warunkami gospodarczymi, które importują ten sam rodzaj produktów, jakie same wytwarzają. W czasach prezydentury Ronalda Reagana Krugman wchodził w skład Council of Economic Advisers, grupy najlepszych ekonomistów doradzających administracji amerykańskiej.

Krytyk prezydenta

Jest jednym z najbardziej znanych amerykańskich ekonomistów na świecie, uznawany powszechnie za liberała z tendencjami do lewicowych poglądów na finanse. Nie ma jednak nic wspólnego z monetarystami, którzy słyną z krytyki instytucji kapitalistycznych. Poszukuje reform: instytucjonalnych w dziedzinie polityki gospodarczej, ale stara się nie szokować ich rewolucyjnością. W swoich felietonach publikowanych w „New York Timesie”, na które czeka co tydzień cała Ameryka, dał się poznać jako zaciekły oponent republikańskiego prezydenta. W ciągu ostatnich lat wielokrotnie krytykował administrację George’a Busha za deregulację finansów, redukcję podatków dla najbogatszych oraz rosnący deficyt budżetowy notorycznie obciążany kosztami wojen – najpierw w Afganistanie, a teraz w Iraku. To właśnie w polityce oraz poczynaniach poprzedniego prezydenta Stanów Zjednoczonych dopatruje się przyczyn obecnego kryzysu. Krytykuje także niewystarczającą skalę interwencji podjętej przez sekretarza skarbu Henry’ego Paulsona. Pisał również, że republikanie „stają się partią głupców”, a kandydatura Johna McCaina w czasach kryzysu „jest jeszcze bardziej przerażająca, niż była kilka tygodni wcześniej”. Nic dziwnego, że decyzja Szwedzkiej Akademii Nauk wzbudziła kontrowersje amerykańskiej prawicy. Tym bardziej, że w 2007 roku prestiżową Pokojową Nagrodę Nobla za walkę z globalnym ociepleniem dostał Al Gore, a w 2002 roku – również w tej dziedzinie – uhonorowano Noblem Jimmy’ego Cartera. Decyzja jednak wydaje się bezsporna, a wiara w Krugmana rośnie w Ameryce z miesiąca na miesiąc. Uchodzi za wiarygodnego ekonomistę również dlatego, że sam potrafi przyznać się do błędu i w porę wycofać z głoszonych wcześniej niefortunnych teorii. Tak było w przypadku jego idei dotyczącej źródeł szybkiego wzrostu w krajach Dalekiego Wschodu. Krugman sugerował, że duże inwestycje, a nie innowacje, doprowadziły do szybkiego rozwoju gospodarczego tych krajów. Teoria okazała się błędna, ale on potrafi ł w porę i głośno się z niej wycofać.

Prorok we własnym kraju

Szansa na ratunek

Co zatem będzie stanowić podporę gospodarki, skoro ostrożni amerykańscy konsumenci i ciężko doświadczeni deweloperzy nie są w stanie sprostać temu zadaniu? Kilka miesięcy temu satyryczna nowojorska gazeta „The Onion”, której Krugman jest wiernym czytelnikiem, przewidziała w jednym z tytułów: „Udręczony recesją naród domaga się nowej bańki, by w nią czym prędzej zainwestować”. Ta teoria jest zgodna z tokiem przewidywania Krugmana. Również jego zdaniem prędzej czy później pojawi się nowa irracjonalna, a nawet szalona idea, która napędzi popyt ze strony prywatnych inwestorów i rozkręci sztywne dziś i nienaoliwione tryby światowej gospodarki. Za bardziej prawdopodobny scenariusz trwałego dojścia do zdrowia światowych rezerw i zasobów Krugman uważa drastyczne ograniczenie amerykańskiego deficytu handlowego, który rósł razem z bańką w nieruchomościach. „Sprzedając więcej towarów innym krajom i przeznaczając większy odsetek naszych dochodów na produkty amerykańskie, moglibyśmy dojść do pełnego zatrudnienia bez boomu konsumpcyjnego czy inwestycyjnego”, twierdzi na łamach „New York Timesa” kontrowersyjny laureat Nagrody Nobla.

Dolar w niebezpieczeństwie

Krugman jest zdania, że zanim deficyt handlowy spadnie wystarczająco, by zniwelować skutki pęknięcia bańki w sektorze nieruchomości, upłynie sporo czasu. Przede wszystkim wzrost eksportu po kilku bardzo dobrych latach zatrzymał się między innymi dlatego, że nerwowi inwestorzy świata, szukając aktywów wciąż uważanych za bezpieczne, podbili cenę dolara w innych walutach, doprowadzając do sytuacji, w której amerykańskie wyroby stały się mniej konkurencyjne od innych. Ponadto, nawet jeśli wartość dolara znów spadnie, skąd wziąłby się potencjał potrzebny do szybkiego wzrostu eksportu oraz produkcji konkurencyjnej wobec importu? Mimo rosnącego udziału usług w handlu międzynarodowym większość wymiany nadal stanowią towary przede wszystkim przemysłowe, a amerykański przemysł wytwórczy po latach zaniedbania na rzecz nieruchomości i sektora finansowego ma do odrobienia spory dystans.

USA i reszta świata

Noblista przewiduje, że reszta świata może nie być przygotowana na drastycznie zmniejszony deficyt handlowy Stanów Zjednoczonych. Duża część gospodarki, zwłaszcza chińskiej, zorganizowana jest wokół eksportu do Ameryki i nie przyjdzie jej łatwo przestawić się na inne zadania. Dziś, kiedy amerykańska gospodarka wciąż jeszcze zsuwa się po równi pochyłej, a wszyscy boją się wielkiego kryzysu z lat 30., przeciwnicy silnego wsparcia ze strony władz federalnych nie cieszą się popularnością i nie mogą liczyć na zrozumienie. Gdy jednak stan gospodarki trochę się poprawi, pojawią się naciski na nową administrację, aby nie interweniowała i pozbawiła rynek sztucznych podpór. Jeśli jednak drużyna Obamy zbyt wcześnie podda się tej presji, w rezultacie możemy mieć powtórkę z 1937 roku, gdy prezydent Franklin D. Roosevelt popełnił błąd, radykalnie redukując wydatki i podnosząc opodatkowanie, co przyczyniło się do wtrącenia Stanów Zjednoczonych w poważną recesję.

Sposób na depresję

Zdaniem Paula Krugmana, aby uratować świat przed wielką depresją, trzeba zorganizować, a następnie przeprowadzić skoordynowaną globalną akcję. „Dlaczego potrzebujemy międzynarodowej współpracy?”, pyta swoich czytelników, aby po chwili samemu udzielić odpowiedzi: „Ponieważ mamy zglobalizowany system finansowy, w którym kryzys zapoczątkowany przez spekulacyjną bańkę w nieruchomościach na Florydzie i w Kalifornii spowodował katastrofę monetarną w Islandii. Wszyscy w tym tkwimy i potrzebujemy wspólnego rozwiązania”. Ta spektakularna i obrazowa wypowiedź przysporzyła Krugmanowi kolejnych zagorzałych fanów, a nakład „New York Timesa” stale rośnie.